Χημεία Α' Λυκείου

Στοιχειομετρία

Τι είναι το Mol;

Το mol είναι η μονάδα μέτρησης ποσότητας ουσίας στη Χημεία.

\(1 \; \text{mol} = 6{,}022 \times 10^{23} \; \text{σωματίδια}\)
Αριθμός Avogadro (N_A)

Το 1 mol περιέχει τόσα σωματίδια (άτομα, μόρια, ιόντα) όσος ο αριθμός Avogadro.

Παραδείγματα

Λύση

• 1 mol C = 6,022 × 10²³ άτομα C

• 1 mol H₂O = 6,022 × 10²³ μόρια H₂O

• 1 mol Na⁺ = 6,022 × 10²³ ιόντα Na⁺

Γραμμομοριακή Μάζα (M)

Η γραμμομοριακή μάζα είναι η μάζα 1 mol ουσίας σε γραμμάρια.

\(M = \Sigma(\text{ατομικές μάζες}) \; \text{σε g/mol}\)
Αριθμητικά ίση με τη σχετική μοριακή μάζα
Ουσία Τύπος Υπολογισμός M (g/mol)
ΝερόH₂O2×1 + 1618
Διοξ. άνθρακαCO₂12 + 2×1644
ΓλυκόζηC₆H₁₂O₆6×12 + 12×1 + 6×16180
Χλ. νάτριοNaCl23 + 35.558.5
Θειικό οξύH₂SO₄2×1 + 32 + 4×1698

Βασικοί Τύποι Στοιχειομετρίας

\(n = \frac{m}{M}\)
mol = γραμμάρια / γραμμομοριακή μάζα
\(m = n \times M\)
γραμμάρια = mol × γραμμομοριακή μάζα
\(N = n \times N_A\)
αριθμός σωματιδίων = mol × 6,022×10²³

Λυμένα Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Πόσα mol είναι 36 g H₂O; (M_H₂O = 18 g/mol)

Λύση

• n = m/M = 36/18 = 2 mol

Παράδειγμα 2

Πόσα γραμμάρια είναι 0.5 mol CO₂; (M_CO₂ = 44 g/mol)

Λύση

• m = n × M = 0.5 × 44 = 22 g

Παράδειγμα 3

Πόσα μόρια σε 1 mol O₂;

Λύση

• N = n × N_A = 1 × 6,022×10²³ = 6,022×10²³ μόρια

Στοιχειομετρία Αντιδράσεων

Οι συντελεστές μιας ισοσταθμισμένης εξίσωσης δείχνουν τη σχέση mol μεταξύ αντιδρώντων και προϊόντων.

Παράδειγμα: Καύση μεθανίου

CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O

Λύση

Ερμηνεία:

• 1 mol CH₄ αντιδρά με 2 mol O₂

• Παράγονται 1 mol CO₂ και 2 mol H₂O

Αν καίμε 2 mol CH₄:

• Χρειαζόμαστε 4 mol O₂

• Παράγονται 2 mol CO₂ και 4 mol H₂O

Πόσα g CO₂ από 16 g CH₄;

Λύση

Βήμα 1: n_CH₄ = m/M = 16/16 = 1 mol

Βήμα 2: Από την εξίσωση: 1 mol CH₄ → 1 mol CO₂

Βήμα 3: m_CO₂ = n × M = 1 × 44 = 44 g CO₂

Σύνοψη

  • 1 mol = 6,022×10²³ σωματίδια (Αριθμός Avogadro)
  • Γραμμομοριακή μάζα (M): μάζα 1 mol σε g/mol
  • n = m/M: μετατροπή γραμμαρίων σε mol
  • m = n×M: μετατροπή mol σε γραμμάρια
  • Συντελεστές εξίσωσης: σχέση mol μεταξύ ουσιών

Ασκήσεις Εξάσκησης

Άσκηση 1

Υπολόγισε τη γραμμομοριακή μάζα του CaCO₃ (Ca=40, C=12, O=16)

Λύση

M = 40 + 12 + 3×16 = 40 + 12 + 48 = 100 g/mol

Άσκηση 2

Πόσα mol είναι 98 g H₂SO₄; (M = 98 g/mol)

Λύση

n = m/M = 98/98 = 1 mol

Άσκηση 3

2H₂ + O₂ → 2H₂O. Πόσα g H₂O από 4 g H₂;

Λύση

• n_H₂ = 4/2 = 2 mol

• Από εξίσωση: 2 mol H₂ → 2 mol H₂O

• m_H₂O = 2 × 18 = 36 g

Συγχαρητήρια!

Ολοκλήρωσες όλη την ύλη της Χημείας Α' Λυκείου!

Προηγούμενο: Διαλύματα Επιστροφή στη Χημεία
Ο σύνδεσμος αντιγράφηκε!