Φυσική Προσανατολισμού Ανάλυση 10ετίας με βάση τη φετινή εξεταστέα ύλη (ΦΕΚ Β' 3685/2025)
Η ύλη 2026 περιλαμβάνει Κρούσεις, Στερεό, Μηχανικές Ταλαντώσεις, Κύματα (μηχανικά + ΗΜ), Μαγνητικό Πεδίο, Ηλεκτρομαγνητική Επαγωγή και Στοιχεία Κβαντομηχανικής — μοναδική ρητή εξαίρεση: §2.10 Φαινόμενο Doppler. Αναλύουμε ποια μοτίβα της δεκαετίας παραμένουν αξιόπιστα και πού εντοπίζουμε τα μεγαλύτερα κενά εξέτασης.
Περιεχόμενα
1. Δομή Εξέτασης — Σταθερή 10 χρόνια
| Θέμα | Μονάδες | Τύπος | Σχόλιο |
|---|---|---|---|
| Α1–Α4 | 20 (4×5) | Πολλαπλής επιλογής | 1 από κάθε κεφάλαιο, χωρίς αιτιολόγηση |
| Α5 | 5 | 5 Σωστό/Λάθος | Cross-chapter |
| Β1 | 8–9 | Ποιοτικό με αιτιολόγηση | Σύγκριση μεγεθών ή ενεργειακή ανάλυση |
| Β2 | 8 | Ποιοτικό με αιτιολόγηση | Συχνά διαφορετικό κεφάλαιο από Β1 |
| Β3 | 8–9 | Σύνθετο ποιοτικό | Σύνδεση 2 εννοιών |
| Γ | 25 | Άσκηση μεσαίας δυσκολίας | Συνήθως 1 κεφάλαιο, 3–4 ερωτήματα |
| Δ | 25 | Μεγάλη συνδυαστική | Συχνά 2–3 κεφάλαια, 4–5 ερωτήματα |
2. Κατανομή Μονάδων στις Ενότητες της Ύλης 2026
Μετρήσεις από τα 10 papers 2016–2025, ομαδοποιημένες ανά ενότητα της ύλης 2026 (το Doppler §2.10 εξαιρείται από τα κύματα).
| Ενότητα Ύλης 2026 | Σύνολο μονάδων 10ετίας | Ποσοστό |
|---|---|---|
| Μηχανική Στερεού Σώματος (Κεφ.4 Γ') | ~249 | ~31% |
| Μηχανικές Ταλαντώσεις (Κεφ.1 Γ') | ~180 | ~22% |
| Μηχανικά Κύματα (Κεφ.2 Γ' §2.2–2.5) | ~100 | ~12% |
| Κρούσεις & Σχετικές Κινήσεις (Κεφ.5 Γ') | ~95 | ~12% |
| ΗΜ Επαγωγή (Κεφ.5 Β') | ~90 | ~11% |
| Στοιχεία Κβαντομηχανικής (Κεφ.7 Γ') | ~50 | ~6% |
| Μαγνητικό Πεδίο (Κεφ.4 Β') | ~30 | ~4% |
| ΗΜ Κύματα (Κεφ.2 Γ' §2.6, 2.8) | ~15 | ~2% |
Το Στερεό Σώμα κατέχει την κυρίαρχη θέση (~31%) λόγω συστηματικής παρουσίας στα Δ-θέματα. Η ΗΜ Επαγωγή είναι η δεύτερη πιο συχνή πηγή Γ-θεμάτων στα 2020–2025: το pattern «Γ-θέμα ΗΜ Επαγωγής» έχει εμφανιστεί 5 από τις 6 τελευταίες χρονιές — και αυτό συνεχίζει να ισχύει το 2026, καθώς η ΗΜ Επαγωγή είναι πλήρως εντός ύλης.
3. Χρονοσειρά: Πρωτεύον Κεφάλαιο σε Γ & Δ
| Έτος | Θέμα Γ | Θέμα Δ |
|---|---|---|
| 2016 | Κεφ.4 (Ράβδος-ροπή) | Κεφ.2 (ΑΑΤ + αποκόλληση) |
| 2017 | Κεφ.3 (Εγκάρσιο κύμα) | Κεφ.4 (Δίσκος-κύλιση) |
| 2018 | Κεφ.2 (Ταλάντωση + Doppler*) | Κεφ.4 (Κύλιση κυλίνδρου) |
| 2019 | Κεφ.2 (Κρούση + ΑΑΤ) | Κεφ.4 (Κύλιση + σανίδα) |
| 2020 | ΗΜ Επαγωγή (ράβδος-αγωγός) | Ταλάντωση (Ράβδος + ΑΑΤ + κρούση) |
| 2021 | Γεννήτρια / εναλλασσόμενο | Ταλάντωση (Τροχαλία + ΑΑΤ + κρούση) |
| 2022 | ΗΜ Επαγωγή | Στερεό (Ράβδος-σφαιρίδιο) |
| 2023 | ΗΜ Επαγωγή + αυτεπαγωγή | Ταλάντωση (πλαστική κρούση) |
| 2024 | Κύματα (Εγκάρσιο) | ΗΜ Επαγωγή + Biot-Savart |
| 2025 | Γεννήτρια εναλλασσόμενου | Κεφ.4 (Κύλιση στεφάνης + ΑΑΤ μέσω νήματος) |
* Το Doppler εμφανίστηκε ιστορικά στο 2018 — δεν περιλαμβάνεται στην ύλη 2026. Όλα τα papers 2020–2025 (ΗΜ Επαγωγή, αυτεπαγωγή, Compton, φωτοηλεκτρικό) είναι πλήρως εντός ύλης.
Δύο κρίσιμα patterns για 2026:
- Γ-θέμα = ΗΜ Επαγωγή: 5 από 6 χρόνια 2020–2025 (εξαίρεση 2024). Είναι το πιο σταθερό pattern Γ-θέματος της δεκαετίας.
- Δ-θέμα 2025 = Κύλιση στερεού + ΑΑΤ μέσω νήματος: νέο σύνθετο μοτίβο, πρωτοδοκιμάστηκε. Πιθανή επανεμφάνιση ενισχυμένη.
4. Top Έννοιες σε Γ/Δ
| Έννοια / Pattern | Εμφανίσεις 10ετίας | Ενότητα Ύλης 2026 | Πιθανότητα 2026 |
|---|---|---|---|
| ΑΑΤ κατακόρυφη ή σε κεκλιμένο | 7× | Μηχ. Ταλαντώσεις (§1.3) | ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΗ |
| Κύλιση στερεού (κύλινδρος/δίσκος/στεφάνη) | 6× | Στερεό (§4.2–4.4) | ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΗ |
| Πλαστική κρούση + ταλάντωση | 5× | Κρούσεις (§5.2) + Ταλ. | ΥΨΗΛΗ |
| ΗΜ Επαγωγή σε Γ-θέμα (αγωγός/γεννήτρια/αυτεπαγωγή) | 5× | ΗΜ Επαγωγή (Β' §5.2–5.9, 5.14) | ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΗ |
| Ισορροπία ράβδου σε στήριγμα/νήμα | 5× | Στερεό (§4.3–4.4) | ΥΨΗΛΗ |
| Ελαστική κρούση — λόγος ενεργειών | 4× | Κρούσεις (§5.3–5.4) | ΜΕΣΑΙΑ-ΥΨΗΛΗ |
| Εγκάρσιο κύμα (εξίσωση/φάσεις) | 3× | Κύματα (§2.2–2.3) | ΜΕΣΑΙΑ |
| Φωτοηλεκτρικό / Compton / μέλαν σε Β-θέμα | 3× | Κβαντομηχανική (§7.2–7.4) | ΥΨΗΛΗ |
| Ροπή αδράνειας σύνθετων στερεών | 3× | Στερεό (§4.4) | ΜΕΣΑΙΑ |
5. Gap Analysis — Έννοιες που λείπουν πρόσφατα
Έννοιες της ύλης 2026 που απουσιάζουν από τα μεγάλα Θέματα Γ/Δ ή τα ποιοτικά Β για πολλά χρόνια, και άρα έχουν αυξημένη πιθανότητα να επιλεγούν φέτος.
| Έννοια | Τελευταία εμφάνιση | Gap | Πιθανότητα 2026 |
|---|---|---|---|
| Συμβολή σύμφωνων πηγών σε Β θέμα | Β1 2018 (ποιοτικό) | 7+ χρόνια | ΥΨΗΛΗ |
| Στάσιμα κύματα σε ποιοτικό/άσκηση | Μόνο Α3 2018 / Α5 2024 | Δεν έχει πέσει | ΥΨΗΛΗ |
| Φθίνουσες μηχανικές ταλαντώσεις σε Γ/Δ | Ποτέ από 2017+ | 9+ χρόνια | ΜΕΣΑΙΑ |
| Συντονισμός / εξαναγκασμένη μηχανική σε Β/Γ/Δ | Α θέματα, ποτέ σε Β/Γ/Δ | Πρακτικά κενό | ΜΕΣΑΙΑ |
| Διακρότημα σε ποιοτικό | Μόνο πολλαπλής (Α2 2021, Α4 2017) | Δεν έχει πέσει Β/Γ/Δ | ΜΕΣΑΙΑ |
| Σύνθεση 2 ΑΑΤ ίδιας/παραπλήσιας συχνότητας | Α3 2016, Α4 2020 | Μόνο πολλαπλής | ΜΕΣΑΙΑ |
| de Broglie / Heisenberg σε Β θέμα | Μόνο σε Α | Σπάνιο σε ποιοτικό | ΜΕΣΑΙΑ |
6. Συνδυαστικά Μοτίβα Θέματος Δ
Κρούση + ΑΑΤ (κατακόρυφη ή κεκλιμένη) 5 εμφανίσεις
Κύλιση + Ισορροπία ράβδου 6 εμφανίσεις
ΗΜ Επαγωγή + Ταλάντωση/Κρούση 3 εμφανίσεις (2020, 2021, 2023)
Στερεό + Ταλάντωση μέσω νήματος νέο pattern (2025)
Κύματα αμιγώς (στάσιμο / συμβολή / εγκάρσιο) gap 7+ ετών σε άσκηση
7. Πιθανότερα σενάρια 2026
Σενάριο Α — Πιο πιθανό ΥΨΗΛΗ
Θέμα Δ: Κεφ.4 Στερεό + Κεφ.1 ΑΑΤ μέσω νήματος — επανάληψη του 2025 Δ: κύλιση στεφάνης/κυλίνδρου/δίσκου χωρίς ολίσθηση, συνδεδεμένο με σώμα σε ελατήριο, 5 υποερωτήματα κλιμακούμενης δυσκολίας.
Σενάριο Β — Εναλλακτικό ΜΕΣΑΙΑ
Θέμα Δ: Συνδυασμός ΗΜ Επαγωγής + Ταλάντωσης + Κρούσης (pattern 2020/2021/2023): ράβδος σε ΗΜ πεδίο που υφίσταται κρούση, ή κύκλωμα με αυτεπαγωγή + ΑΑΤ φόρτισης πυκνωτή.
Β1 + Β2 + Β3 (25μ) — Πρόβλεψη ποιοτικών
- Β1: Φωτοηλεκτρικό / Compton / μέλαν σώμα ποιοτικό — pattern 3/3 (2023, 2024, 2025). Πιθανότερο: γραφική $K_{\max}(f)$ ή λόγος $\upsilon_{\max}$ μετά αλλαγή υλικού.
- Β2: ΑΑΤ ενεργειακό σε κατακόρυφο ελατήριο — λόγος K/U σε σημείο (pattern 2017, 2022)
- Β3: Συμβολή σύγχρονων πηγών ή στάσιμο (gap 7+ ετών) ή Στερεό κύλιση/ισορροπία ράβδου
Α1–Α5 (25μ) — Πρόβλεψη πολλαπλής επιλογής & Σ/Λ
Ισόποση κάλυψη όλης της ύλης αναμένεται, με έμφαση:
- Κρούσεις/Στερεό: διατήρηση ορμής, στροφορμή χορεύτριας, ροπή ζεύγους, $u_{cm} = \omega R$
- Ταλαντώσεις: εξαναγκασμένη/συντονισμός, φθίνουσα (ορισμός σταθεράς $b$, μονάδες)
- Μηχανικά Κύματα: στάσιμο (απόσταση κοιλιών/δεσμών $= \lambda/2$), συμβολή, ταχύτητα διάδοσης
- ΗΜ Κύματα (§2.6, §2.8): κατηγορίες ΗΜ φάσματος, $\upsilon = c$, σχέση $E/B$
- Μαγνητικό Πεδίο / ΗΜ Επαγωγή: κανόνας Lenz, Biot-Savart εφαρμογές, σταθερά αυτεπαγωγής $L$
- Κβαντομηχανική: de Broglie $\lambda = h/p$, Heisenberg $\Delta x \cdot \Delta p \geq h/(2\pi)$, φωτοηλεκτρικό κατώφλι $hf_0 = W$
8. Κρίσιμοι τύποι (master cheat-sheet)
| Έννοια | Τύπος | Πού χρησιμοποιείται |
|---|---|---|
| Πλαστική κρούση — λόγος ενεργειών | $\dfrac{K_{\tau\epsilon\lambda}}{K_{\alpha\rho\chi}} = \dfrac{m_1}{m_1 + m_2}$ | Β1 2025, Δ3 2016 |
| Ελαστική — μεταφερόμενη ενέργεια | $\Pi\% = \dfrac{4 m_1 m_2}{(m_1 + m_2)^2}$ | Β2 2020, Β3 2022 (96%) |
| Κύλιση χωρίς ολίσθηση | $u_{cm} = \omega R,\quad a_{cm} = a_{\gamma\omega\nu} R$ | Όλα τα Δ στερεού |
| Κινητική ενέργεια κύλισης | $K = \tfrac{1}{2} m u^2 + \tfrac{1}{2} I \omega^2$ | Λόγοι $K_{\pi\epsilon\rho}/K_{\mu\epsilon\tau}$ |
| ΑΑΤ ενεργειακό | $\tfrac{1}{2} D A^2 = \tfrac{1}{2} m u_{\max}^2$ | Δ4 2021, Β1 2017 |
| Συμβολή σύγχρονων πηγών | $|r_1 - r_2| = N\lambda$ ενίσχυση / $(2N+1)\lambda/2$ απόσβεση | Β1 2018 (gap από τότε) |
| Στάσιμο κύμα | $y = 2A \cos\!\left(\dfrac{2\pi x}{\lambda}\right) \sin\!\left(\dfrac{2\pi t}{T}\right)$ | Απόσταση κοιλιών/δεσμών $= \lambda/2$ |
| Εξίσωση εγκάρσιου κύματος | $y = A \cdot \sin 2\pi \left(\dfrac{t}{T} - \dfrac{x}{\lambda}\right)$ | Γ 2017, Γ 2024 |
| ΗΜ Επαγωγή — στρεφόμενο πλαίσιο | $\varepsilon = \varepsilon_0 \sin\omega t,\ \varepsilon_0 = NBA\omega$ | Γ 2021, Γ 2025 |
| ΗΜ Επαγωγή — κινούμενος αγωγός | $\varepsilon = BL\upsilon$ | Γ 2020, Δ 2024 |
| Αυτεπαγωγή — ενέργεια πηνίου | $\varepsilon_L = -L\dfrac{dI}{dt},\ U = \tfrac{1}{2}LI^2$ | Γ 2023 |
| Φωτοηλεκτρικό | $hf = W + K_{\max},\ hf_0 = W$ | Β θέματα 2023/2024/2025 |
| Compton (δίνεται στην εξέταση) | $\lambda' - \lambda = \dfrac{h}{mc}(1 - \cos\varphi)$ | Β 2025 |
| De Broglie | $\lambda = \dfrac{h}{p} = \dfrac{h}{m\upsilon}$ | Α θέματα συχνά |
| Heisenberg | $\Delta x \cdot \Delta p \geq \dfrac{h}{2\pi}$ | Α θέματα |
| Στροφορμή — διατήρηση (§4.8) | $L = I\omega$, σταθερό όταν $\Sigma\tau_{εξ}=0$ | Α (χορεύτρια) |
| Φθίνουσα μηχ. ταλάντωση | $A(t) = A_0 e^{-bt/2m},\quad \Lambda = \ln\!\dfrac{A_n}{A_{n+1}}$ | Σ/Λ συχνά |
9. Στρατηγική 3 εβδομάδων
| Εβδομάδα | Προτεραιότητα | Στόχος |
|---|---|---|
| Εβδ. 1 | Στερεό + Ταλαντώσεις+Κρούσεις (συνδυαστικά, υψηλή Δ-πιθανότητα) | Κύλιση κυλίνδρου/στεφάνης/δίσκου, ισορροπία ράβδου, ροπή αδράνειας σύνθετων (Steiner), στροφορμή §4.8. Pattern «κρούση + ΑΑΤ»: Δ 2016, 2019, 2020, 2021, 2023. Λύσε 2017 Δ, 2019 Δ, 2022 Δ, 2025 Δ αναλυτικά. |
| Εβδ. 2 | ΗΜ Επαγωγή (Κεφ.5 Β') — η πιο σταθερή πηγή Γ-θεμάτων (5/6 χρόνια 2020–2025) | Κανόνας Lenz, $\varepsilon = BL\upsilon$, στρεφόμενο πλαίσιο/γεννήτρια $\varepsilon = NBA\omega \sin\omega t$, εναλλασσόμενο (ενεργός τιμή), αυτεπαγωγή $\varepsilon = -LdI/dt$, κύκλωμα RL. Λύσε Γ 2020, Γ 2022, Γ 2023, Γ 2025, Δ 2024. |
| Εβδ. 3 | Κύματα + Κβαντομηχανική + Α-θέματα cross | Εγκάρσιο/στάσιμο/συμβολή (gap σε άσκηση). ΗΜ κύματα κατηγορίες. Κβαντικά: φωτοηλεκτρικό + Compton + μέλαν + de Broglie + Heisenberg. Λύσε Γ 2017, Γ 2024. Quick review Α-θεμάτων από όλα τα papers. |
Top 4 ασκήσεις προτεραιότητας
- 2025 Δ — Κύλιση στεφάνης + ΑΑΤ μέσω νήματος (πιθανότατο πρότυπο 2026)
- 2024 Δ — ΗΜ Επαγωγή + Biot-Savart (ΗΜ συνδυασμός εντός ύλης)
- 2023 Γ — Επαγωγή + αυτεπαγωγή πηνίου (κύκλωμα RL, εντός ύλης)
- 2020 Δ — Ράβδος + ΑΑΤ + πλαστική κρούση + ελεύθερη πτώση (συνδυασμός 4 ενοτήτων)
10. Παρατηρήσεις μεθοδολογίας
- Πηγή ύλης: ΦΕΚ Β' 3685/15-07-2025, Υ.Α. 85065/Δ2/10-07-2025 — διαβάστηκε αυτούσιο. Η ύλη περιλαμβάνει Κρούσεις + Στερεό + Μηχανικές Ταλαντώσεις + Μηχανικά Κύματα (§2.2-2.5) + ΗΜ Κύματα (§2.6, 2.8) + Μαγνητικό Πεδίο + ΗΜ Επαγωγή + Κβαντομηχανική. Μόνη εξαίρεση από κύματα: §2.10 Doppler.
- Papers 2020-2025 ΕΓΚΥΡΑ: περιέχουν ΗΜ Επαγωγή/Compton/φωτοηλεκτρικό/αυτεπαγωγή που είναι ΥΛΗ 2026. Άρα τα πρόσφατα patterns προβλέπουν αξιόπιστα.
- Δείγμα: 10 κανονικές εξετάσεις (2016–2025). Εσπερινές/επαναληπτικές εξαιρέθηκαν.
- Αναθεώρηση 18/05/2026: Η αρχική έκδοση είχε λανθασμένα υποθέσει «μόνο Κεφ.1–4». Μετά από επαλήθευση στο επίσημο ΦΕΚ, διορθώθηκε ώστε να περιλαμβάνει και Μαγνητικό Πεδίο + ΗΜ Επαγωγή + Κβαντομηχανική + ΗΜ κύματα.
- Πρόβλεψη ≠ βεβαιότητα: Η μέθοδος αναδεικνύει τα πιθανότερα patterns — δεν αντικαθιστά την πλήρη κάλυψη της ύλης.
- Cross-check: Συγκρίνετε με τα προτεινόμενα ΟΕΦΕ 2026 όταν δημοσιευθούν.
Last-minute προετοιμασία στα top picks
Θες να δουλέψεις στοχευμένα την κύλιση μέσω νήματος, τη συμβολή κυμάτων ή τα συνδυαστικά Δ θέματα; Ιδιαίτερα μαθήματα στην Κέρκυρα ή online.