Ενότητα 4: Μέτρηση Όγκου
Ογκομετρικός κύλινδρος και μονάδες όγκου
Τι είναι ο Όγκος;
Ορισμός
Ο όγκος είναι ο χώρος που καταλαμβάνει ένα σώμα. Κάθε σώμα (στερεό, υγρό ή αέριο) έχει όγκο.
Η μονάδα μέτρησης του όγκου στο Διεθνές Σύστημα (SI) είναι το κυβικό μέτρο ($\text{m}^3$).
Στην καθημερινή ζωή χρησιμοποιούμε συχνά το λίτρο ($\text{L}$).
Μονάδες Μέτρησης Όγκου
| Μονάδα | Σύμβολο | Ισοδύναμο |
|---|---|---|
| Κυβικό μέτρο | $\text{m}^3$ | $1.000 \; \text{L}$ |
| Λίτρο | $\text{L}$ | $1.000 \; \text{mL} = 1.000 \; \text{cm}^3$ |
| Χιλιοστόλιτρο | $\text{mL}$ | $1 \; \text{cm}^3$ |
| Κυβικό εκατοστό | $\text{cm}^3$ | $1 \; \text{mL}$ |
Όργανα Μέτρησης Όγκου
Ογκομετρικός Κύλινδρος
Είναι το πιο συνηθισμένο όργανο για μέτρηση όγκου υγρών. Έχει κλίμακα στο πλάι.
Ποτήρι Ζέσεως
Χρησιμοποιείται για κατά προσέγγιση μετρήσεις (λιγότερο ακριβές).
Πώς διαβάζουμε σωστά
Το μάτι μας πρέπει να είναι στο ίδιο ύψος με την επιφάνεια του υγρού. Διαβάζουμε από το κάτω μέρος του μηνίσκου (η καμπύλη επιφάνεια του υγρού).
Μέτρηση Όγκου Στερεών
Μέθοδος Εκτόπισης Νερού
Για να μετρήσουμε τον όγκο ενός στερεού (π.χ. πέτρα):
- Βάζουμε νερό στον ογκομετρικό κύλινδρο και σημειώνουμε τον όγκο ($V_1$)
- Βυθίζουμε το στερεό και σημειώνουμε τον νέο όγκο ($V_2$)
- Ο όγκος του στερεού είναι: $V = V_2 - V_1$
Παράδειγμα
Αρχικός όγκος νερού: $V_1 = 50 \; \text{mL}$
Μετά τη βύθιση πέτρας: $V_2 = 65 \; \text{mL}$
Λύση
$V = V_2 - V_1 = 65 - 50 = \mathbf{15 \; \text{mL} = 15 \; \text{cm}^3}$
Ασκήσεις
Μετατρέψτε $2{,}5 \; \text{L}$ σε $\text{mL}$
Λύση
$2{,}5 \; \text{L} = 2{,}5 \times 1.000 = \mathbf{2.500 \; \text{mL}}$
Ένας ογκομετρικός κύλινδρος έχει $80 \; \text{mL}$ νερό. Βυθίζουμε μια πέτρα και ο όγκος γίνεται $95 \; \text{mL}$. Ποιος είναι ο όγκος της πέτρας;
Λύση
$V = 95 - 80 = \mathbf{15 \; \text{mL} = 15 \; \text{cm}^3}$
Μετατρέψτε $500 \; \text{cm}^3$ σε $\text{L}$
Λύση
$500 \; \text{cm}^3 = 500 \; \text{mL} = 500 \div 1.000 = \mathbf{0{,}5 \; \text{L}}$